Monday, April 18, 2011

აწმყო წარსულიდან (ერთი ხევსურული ამბავი)



ხვითოსფერი მზე ჩადიოდა სოფლის თავზე. უკანასკნელი სხივები ფრთხილად ეფერებოდნენ წყლის ზედაპირს. ლელა სამფეხა სკამზე იჯდა და ჩამავალ მზეს თვალს არ აშორებდა. დამჭკნარი ბაგეები მკაცრად მოეკუმა.

- დედო, გადახედ გრილოში, რასა ჰკვლევ მანდ? - გასძახა სახლიდან ბერდიამ. ლელამ მწყრალად გახედა შვილის ფეხთით დაგდებულ ბარგს, ბერდიასთვის სახეზეც არ შეუხედავს ისე მიაბრუნა თავი. პასუხი არ გასცა, კოპებშეკრული მისჩერებოდა მზეს.

ბერდიამ თავი მოუკრა ბოღჩას, მხარზე მოიგდო და სახლიდან გავიდა. მზემ მაშინვე სხივები შეაჭყიტა თვალებში. ბიჭმა მარცხენა ხელით მოიჩრდილა, მარჯვენა კი დედას დაადო მხარზე. მოხუცი არ განძრეულა.

- რაად მემდური? - თვალებში შეხედა ბიჭმა: - რაად არ მაგდის, რო აქ აღარ დამედგომებ. ჩემ სწორებ აღარა ვინ დარჩ, სუყველა ქალაქს წავიდეს, მე რაიღ მესაქმების აქ?

- რაიღ გესაქმებ და სახლ-კარ აქ გაქვ, დედაი აქა გყვიორ, ქალაქში რაი გეწევის?

- ქალაქ დიდ ას დედო, ცხოვრება იქა სჯობ, - ბერდია შეყოყმანდა და გააგრძელა: - იქ ერთ კარგუა ქალაიცა მელოდებ. პირწყალი არ მექნების გავწირო...

ლელამ ამოიოხრა: - ქალაქელ ქალ აქ არ გამაგყვების, შენ სამთაჩიგოდ აღარ ამახოლ, მამ-პაპანიც დაგცილდების და რჯულის დამრღვევს ფარსაგ არა დაგემართების! - მოხუცის თვალებში ბრაზმა იელვა: - ხთის მაკერძებულს აღარას დასდევ, მაშ რაად გაგაჩინ აქ?

ბერდიამ ჩაიმუხლა და დედას ხელები დაუჭირა. სახეზე მტკიცე გადაწყვეტილება ეწერა. ლელა ისევ მზეს მისჩერებოდა, რომელიც ეს-ესაა გაუჩინარდებოდა. დედის გულში ტკივილი ტრიალებდა. იცოდა, შვილს მთაში ვეღარ დააკავებდა. ისიც იცოდა, რაც ქალაქისკენ ეწეოდა ბერდიას, ყველაფერზე ძლიერი იყო, თვით მის სიყვარულზეც ძლიერი, მაგრამ ვერა ჰგუობდა. ახსენდებოდა, რომ ახალგაზრდობაში მასაც მიუწევდა გული ქალაქისკენ, მაგრამ მალევე მიხვდა, რომ მთას თავისი შვილების გარდა პატრონი არ ჰყავდა და უარი თქვა მის დატოვებაზე. ახლა, სიბერის ჟამს, უფრო ნათლად ხედავდა, როგორ უყვარდა და სჭირდებოდა თავისი სამშობლო მხარე, სადაც დაიბადა, დაოჯახდა და შვილები დააფრთიანა. სადაც მათი წინაპრები სისხლს ღვრიდნენ მიწა-წყლისთვის და რომლის მიტოვებაც ახლა მის ვაჟს უნდოდა. დედის გულს ჯავრი კლავდა.

მზის უკანასკნელი სხივი ხეებშუა ელვასავით აირეკლა, წამიერად გაკრთა და გაუჩინარდა. მასთან ერთად იგრძნო ლელამ, როგორ გაქრა მისი იმედიც და იმავ წამს ჩაესმა შვილის სიტყვები:

- როგორც კლდეზე ბუბულა ვერ გაიხარებს დედო, ეეგრ მე აქ ვეღარ გავიხარებ. ნუ გამისხორიგდები და ნუცა ცრემლებს წამატან თან.

ლელამ ნირშეუცვლელად ახედა:

- ჩემ ცრემლებ შენ ვერ ღნახავ სანამ უკანვე არ მაღბრუნდები...

ნიავმა დაუბერა. ამ უკანასკნელი მზერის შემდეგ ბერდიას განშორება უჭირდა, მაგრამ სძლია თავს და დედას გადაეხვია. მოხუცი დიდხანს გასცქეროდა შვილის ზურგს...

წლები გავიდა. ერთ გაზაფხულის თბილ საღამოს შარაგზაზე მანქანა გამოჩნდა. მძღოლმა მდინარის პირას გააჩერა და კარი გააღო. იქიდან მაშინვე ისკუპა ორმა ბიჭუნამ და ნასახლარისკენ გაქანდნენ. მანქანიდან ახალგაზრდა კაცი გადმოვიდა და გადმოსაყვანად ხელი შეაშველა მოხუც მამას, რომელსაც სიარული უჭირდა.

მდინარის პირას სამფეხა სკამი იდგა. წვალებით შეკოწიწებული.

- ბავშვებო, ხომ გითხარით ხელი არაფრისთვის გეხლოთ? - მიაძახა ახალგაზრდამ ბავშვებს.

- ჩვენ არ გამოგვიტანია მამი, აქ იდგა ეს სკამი!

ამის გამგონე მოხუცს თვალები მოუწყლიანდა, ხელი წაავლო ჯოხს და ნასახლარს მიუახლოვდა. ბუნდოვნად მოაგონდა ყველაფერი.

- აქ უნდა იყოს...

უკანა მხრიდან მოუარა სახლს. დამტვრეულ ღობესთან ჩაიჩოქა და ხელით მოსინჯა ამობურცული მიწა. საფლავი იებს დაეფარა...

მდინარის პირას ბავშვების ყვირილი გაისმა:

- მამაა, ბერდია ბაბუ ტირის!..

მოხუცი ცრემლად იღვრებოდა:

- რამდენი გიტირია დედა.....

მთის თავზე ხვითოსფერი მზე ჩადიოდა.

/ნინო ჭინჭარაული/

2009 წ.

2 comments:

  1. ღმერთმანი მწარე ჰყოფილა,
    ხვითოსფერი მზის სხივების
    დახლა მთათ მხრებთან, ბედკრული
    ჯავრ ჰკლავდა, შვილების...

    ReplyDelete
  2. გმადლობთ ლექსისთვის.სახელ-გვარს თუ მომწერთ,მაგ სტროფებს ამ მოთხრობის p.s-ში მივაწერ ხოლმე.

    ReplyDelete